Thước cặp – Thước kẹp là gì?
Thước cặp (thước kẹp) là dụng cụ đo cơ khí chính xác được sử dụng rộng rãi trong gia công, lắp ráp và kiểm tra chất lượng. Việc sử dụng đúng kỹ thuật và bảo quản thước cặp đúng cách giúp đảm bảo độ chính xác đo, kéo dài tuổi thọ thiết bị và đáp ứng yêu cầu đo lường trong sản xuất công nghiệp.
Bài viết dưới đây sẽ hướng dẫn chi tiết cách bảo quản và ứng dụng thước cặp – thước kẹp, áp dụng cho cả thước cặp cơ khí và thước kẹp điện tử.
Cấu tạo chi tiết thước cặp điện tử và cơ khívab:
Các lưu ý trước khi sử dụng để đảm bảo thước cặp hoạt động tốt nếu thấy có hiện tượng sai số hay khít khi di chuyển.
- Dùng 1 lượng dầu máy nhỏ để lau bề mặt tham chiếu của thước cặp.
- Di chuyển thanh trượt để kiểm tra thanh trượt có di chuyển nhẹ và không bị ép chặt không.
- Lắp pin với cực hương dướng lên trên
- Lau sạch mặt đo nếu dính bụi bẩn, lúc này màn hình hiển thị như bên dưới.
- Sau đó, ấn và giữ nút ORIGIN khoảng 3 giây để thực hiện cài đặt điểm zero.
- Đóng bề mặt đo sau khi lau sạch và kiểm tra như sau:
Mặt đo ngoài: Trong tình trạng tốt nếu không có ánh sáng lọt qua khe giữa hai mặt khi đưa ra ánh sáng.
Nếu có gờ hay bụi bẩn trên bề mặt thì hai bề mặt sẽ không khít nhau và ánh sáng có thể lọt qua.
Mặt đo trong: Trong tình trạng tốt nếu chỉ nhìn thấy rất ít ánh sáng lọt qua khe giữa hai mặt khi đưa ra ánh sáng.
Bảo quản thước cặp, thước kẹp đúng cách:
- Thước cặp đo xong phải để đúng vị trí vào hộp, không đặt thước bên ngoài hay chồng lên các dụng cụ khác.
- Luôn giữ thước cặp không bụi bẩn, nhất là các hạt bụi có phần tử nhỏ.
- Hàng ngày hết ca làm việc cần lau chùi bằng rẻ sạch và bôi dầu máy để đảm bảo độ bền cho thước cặp.
- Không bảo quản thước cặp ở nơi có nhiệt độ cao, nhiệt độ thấp, độ ẩm cao hay tiếp xúc ánh nắng trực tiếp.
- Không bảo quản thước cặp ở nơi có nhiều chất lỏng hoặc dung dịch.
- Không làm sử dụng vật sắc nhọn tác động lên than thước cặp.
- Không làm rơi thước cặp.
- Nếu không sử dụng trong thời gian dài: cần để trong hộp chuyên dụng, tránh nơi ẩm, nhiệt độ cao, và nếu thước kẹp điện tử thì cần thao pin nếu không dùng lâu.
Những lỗi bảo quản thường gặp:
- Để thước dính dầu cắt gọt
- Rơi, va đập mạnh
- Bảo quản chung với dụng cụ nặng và rỉ sét
- không hiệu chuẩn định kỳ
Ứng dụng và Phân loại thước cặp – thước kẹp:
Thước cặp là dụng cụ thường được sử dụng trong nhiều công việc khác nhau: cơ khí chế tạo, lắp ráp linh kiện điện tử, xây dựng, kiến trúc, bảo trì, sửa chữa máy móc, Đào tạo nghề, phòng thí nghiệm…
Thước cặp cơ khí (Vernier caliper)
- Đọc kết quả bằng du xích
- không cần pin
- Độ bền cao, ít hỏng
- phù hợp môi trường sản xuất nặng như cơ khí.
Nhược điểm: Cần kỹ năng đọc giá trị, dễ sai nếu thao tác không đúng.
Thước cặp đồng hồ (Dial caliper)
- Hiển thị kết quả bằng mặt đồng hồ cơ
- Dễ đọc hơn thước cơ
- Độ chính xác tốt
Thước cặp đồng hồ (Dial caliper)
- Hiển thị dạng số điện tử
- Độ phân giải cao
- có thể chuyển đổi đơn vị đo mm/ inch
- Phù hợp kiểm tra nhanh. phòng QC
Nhược điểm: Phụ thuộc pin, cần bảo quản tốt và sạch.
Cách sử dụng & phương pháp đo thước cặp, thước kẹp đúng cách:
- Đảm bảo sử dụng lực ổn định không quá mạnh khi đo, và vật ở vị trí gần phần gốc của mỏ thước cặp nhất.
- Không đo vật có mặt đo bị nghiêng.
Đo kích thước ngoài:
- Đưa mẫu vào các hàm đo bên ngoài thước cặp và đưa các hàm tiếp xúc bám chặt phôi với phôi, sử dụng thích hợp và đồng nhất lực đo.
- Đọc kết quả trên màn hình đối với thước cặp điện tử và đọc dải đo trên thanh thước đối với thước cặp cơ.
- Không kẹp mẫu theo đường chéo.Lỗi đo lường sẽ xảy ra nếu bị nghiêng.
- Kẹp mẫu càng gần mặt trượt càng tốt. Đo đạc nhiều khả năng lỗi sẽ tăng lên nếu bị kẹp gần mũi hàm đo bên ngoài.
Đo bậc với thước cặp
- Đưa mặt đo bậc (mặt lưng thiết bị) tiếp xúc gần với mẫu.
- Di chuyển thanh trượt cho đến khi mặt đo bước chạm vào mẫu(bề mặt bậc chi tiết).
- Với các mặt đo tiếp xúc gần nhau, hãy đọc kết quả đo trên màng hình hiển thị LCD.
- Không sử dụng thanh đo độ sâu để đo bậc, vì diện tích tiếp xúc nhỏ với phôi làm cho việc giữ hướng ổn định trở nên khó khăn.
- Đối với phôi bậc, đưa toàn bộ bề mặt đo bậc (①, ②) tiếp xúc gần với Mẫu.
Đo sâu đối với thước cặp:
- Đối với thước cặp, đưa bề mặt đo sâu tiếp xúc gần với phôi.
- Đối với thước đo độ sâu chuyên dùng, đưa bề mặt đế gá tiếp xúc gần với phôi.
Chú ý: Mặt đế đo độ sâu của thước cặp là hẹp và không ổn định nên cần điều chỉnh cho vuông góc với phôi. 
- Đối với thước cặp, di chuyển thanh trượt cho đến khi bề mặt đế đuôi thước tiếp xúc.
- Đối với thước đo độ sâu, di chuyển ngàm đo cho đến khi mặt đo tạo ra tiếp xúc.
- Đo và đọc kết quả.
Đo đường kính trong đối với thước cặp, thước kẹp:
Sử dụng ngàm đo trong của thước cặp để đưa mẫu vào các hàm đo bên trong và đưa các hàm tiếp xúc chặt chẽ với phôi, sử dụng thích hợp và đồng nhất lực đo. Đọc kết quả trên màng hình LCD.
Chú ý sử dụng thước cặp, thước kẹp: sử dụng lực đo vừa phải và phù hợp, không tác dụng lực quá mạnh lên thiết bị. Lực đo quá mạnh sẽ gây ra sai số đo do sai lệch vị trí của các ngàm.
Hiệu chuẩn thược cặp – yếu tố quan trọng thường bị bỏ qua
Để đảm bảo độ tin cậy của kết quả đo, thước cặp cần được: Kiểm định định kỳ, Hiệu chuẩn theo tiêu chuẩn đo lường, so sánh với dưỡng chuẩn hoặc block gauge. Điều này giúp người dùng phát hiện sớm về sai lệch, đảm bảo chất lượng, đáp ứng tiêu chuẩn iso, QA/QC của nhà máy.
Câu hỏi thường gặp về thước kẹp – thước cặp
- Thước cặp và thước kẹp có khác nhau không? Không. Thước cặp và thước kẹp là cùng 1 loại dụng cụ đo, chỉ khác nhau cách gọi.
- Thước cặp đo được những kích thước nào? Thước cặp dùng để đo kích thước ngoài, kích thước trong, chiều sâu và bậc của chi tiết cơ khí.
- Thước cặp cơ khí và thước kẹp điện tử loại nào chính xác hơn? Về nguyên lý, độ chính xác tương đương. Tuy nhiên thước kẹp điện tử dễ đọc kết quả và giảm sai số do người dùng.
- Bao lâu nên hiệu chuẩn thước cặp một lần? Thông thường từ 6–12 tháng/lần hoặc theo yêu cầu của hệ thống quản lý chất lượng ISO/IATF.
Việc sử dụng đúng cách và bảo quản thước cặp – thước kẹp không chỉ giúp kéo dài tuổi thọ thiết bị mà còn đảm bảo độ chính xác trong đo lường, giảm sai lỗi sản xuất và nâng cao chất lượng sản phẩm.
👉 Nếu quý khách đang tìm giải pháp thiết bị đo lường, tư vấn kỹ thuật hoặc hiệu chuẩn thước cặp, IMST sẵn sàng đồng hành và hỗ trợ chuyên sâu.
